Merdiven ve Asansör Basınçlandırma Otomasyonu

Yangın sırasında dumanın kaçış merdivenlerine ve acil durum asansörü kuyularına ulaşmasını sınırlandırmak, bina yangın güvenliğinin önemli unsurlarından biridir. Basınçlandırma sistemi; fan, damper, basınç sensörü, yangın algılama sistemi ve otomasyon panosunun birlikte çalışmasıyla, korunması gereken alanlarda kontrollü bir basınç ortamı oluşturur.

Merdiven ve asansör basınçlandırma otomasyonu kapsamında pano imalatı, PLC yazılımı, fan ve damper kontrolü, basınç sensörleri, yangın alarm sistemi entegrasyonu ve saha devreye alma işlemlerini proje gereksinimlerine göre gerçekleştiriyoruz.

Basınçlandırma Otomasyonu Nasıl Çalışır?

Normal çalışma sırasında basınçlandırma sistemi bekleme durumunda olabilir. Yangın algılama sisteminden gelen yangın sinyaliyle birlikte otomasyon, önceden tanımlanmış yangın senaryosunu devreye alır.

Basınçlandırma fanları çalışarak merdiven kovası veya ilgili asansör kuyusuna temiz hava basar. Basınç sensörlerinden alınan değerler sürekli izlenerek fan çalışma kapasitesi kontrol edilir.

Buradaki temel amaç, korunması gereken hacim ile çevresindeki alan arasında uygun bir basınç farkı oluşturarak yangın sırasında dumanın bu bölgelere sızmasını azaltmaktır. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'te basınçlandırma, kaçış yollarındaki hava basıncının çevredeki alanlara göre daha yüksek tutulması yöntemi olarak tanımlanmaktadır.

Merdiven Basınçlandırma Sistemleri

Kaçış merdivenlerinin yangın sırasında mümkün olduğunca dumansız tutulması, bina içerisindeki insanların güvenli şekilde tahliye edilebilmesi açısından kritik önem taşır.

Otomasyon sistemi;


- Basınçlandırma fanının çalıştırılması,
- Fan hızının kontrol edilmesi,
- Basınç sensörlerinden bilgi alınması,
- Motorlu damperlerin yönetilmesi,
- Fan çalışma ve arıza bilgilerinin izlenmesi,
- Yangın alarmından gelen komutların değerlendirilmesi,
- Manuel ve otomatik çalışma modlarının yönetilmesi
gibi fonksiyonları gerçekleştirecek şekilde projelendirilebilir.

Yönetmelikte belirlenen uygulama koşullarına göre bazı yapılarda kaçış merdivenlerinin basınçlandırılması zorunludur. Örneğin konutlar dışındaki yapılarda merdiven kovası yüksekliğinin 30,50 metreyi aşması ve bazı bodrum kat koşulları basınçlandırma gereklilikleri arasında yer almaktadır.

Asansör Kuyusu Basınçlandırma Otomasyonu

Yangın sırasında dumanın asansör kuyusuna ulaşması, kuyunun bina içerisindeki farklı seviyeler arasında dumanın taşınmasına neden olabilecek bir risk oluşturabilir.

Özellikle acil durum asansörlerinin yangından korunmasına yönelik olarak asansör kuyusunun basınçlandırılması, ilgili yangın güvenliği senaryosunun önemli parçalarından biridir. Yönetmelikte acil durum asansör kuyularının yangın etkisinden korunması amacıyla basınçlandırılması gerektiği belirtilmektedir.

Asansör basınçlandırma otomasyonunda yangın alarmından gelen sinyal doğrultusunda sistem otomatik olarak devreye alınabilir. Fan, basınç sensörü ve damperler arasındaki koordinasyon PLC üzerinden yönetilerek sistemin belirlenen çalışma senaryosuna uygun hareket etmesi sağlanır.

Diferansiyel Basınç Kontrolü

Basınçlandırma sistemlerinde yalnızca fanı çalıştırmak yeterli değildir. Fanın oluşturduğu hava debisinin ve basınç seviyesinin kontrol edilmesi gerekir.

Bu nedenle otomasyonda diferansiyel basınç sensörlerinden alınan veriler değerlendirilerek fanın çalışma kapasitesi kontrol edilebilir.

Yönetmelikte, basınçlandırma sistemi çalışırken kapılar kapalı durumda basınçlandırılan merdiven ile bina kullanım alanı arasında en az 50 Pa, açık kapı durumunda ise en az 15 Pa basınç farkı öngörülmektedir.

Bu değerler projenin tasarım kriterleri ve ilgili mevzuat doğrultusunda otomasyon senaryosuna işlenir.

PLC ve Frekans Konvertörü ile Fan Kontrolü

Basınçlandırma fanlarının çalışma performansının kontrol altında tutulması için PLC tabanlı otomasyon ve frekans konvertörü kullanılabilir.

Basınç sensöründen gelen bilgiye göre fan devri otomatik olarak değiştirilebilir. Böylece sistemin ihtiyaç duyduğu basınç seviyesine ulaşmasına ve değişen çalışma koşullarına cevap vermesine yardımcı olunur.

PLC yazılımında;

- Yangın çalışma senaryosu,
- Fan start/stop komutları,
- Fan arıza kontrolü,
- Basınç değerlerinin takibi,
- Frekans konvertörü kontrolü,
- Damper konumları,
- Manuel/otomatik çalışma,
- Yangın alarm sinyali,
- Acil durum komutları,
- Sesli ve görsel arıza bildirimleri
gibi fonksiyonlar proje gereksinimlerine göre oluşturulabilir.

Yangın Alarm Sistemi Entegrasyonu

Basınçlandırma otomasyonunun yangın algılama ve alarm sistemiyle doğru şekilde haberleşmesi, sistemin en önemli çalışma adımlarından biridir.

Yangın alarmı alındığında otomasyon panosu, tanımlanan senaryoya göre basınçlandırma fanlarını devreye alabilir. Fanların çalışması, arıza durumu ve gerekli geri bildirimler yangın senaryosuna uygun şekilde izlenebilir.

Basınçlandırma sisteminin yangın algılama ve uyarı sistemi tarafından otomatik olarak çalıştırılması gerektiği ilgili düzenlemelerde ayrıca belirtilmektedir.

Basınçlandırma Panosu İmalatı

Her binanın kat sayısı, merdiven yapısı, asansör kuyusu, fan kapasitesi ve yangın senaryosu farklı olduğundan pano tasarımı da projeye özel olarak yapılmalıdır.

İmal edilen otomasyon panosunda ihtiyaca göre;

- PLC ve I/O modülleri,
- Motor koruma ekipmanları,
- Kontaktör ve röleler,
- Frekans konvertörü,
- Basınç sensörü bağlantıları,
- Yangın alarm bağlantıları,
- Fan kontrol devreleri,
- Damper kontrol devreleri,
- Manuel kumanda elemanları,
- Arıza ve durum göstergeleri
bulundurulabilir.

BMS ve Merkezi Otomasyon Entegrasyonu

Büyük ölçekli yapılarda basınçlandırma sisteminin bina yönetim sistemiyle haberleşmesi sağlanabilir.

Böylece merkezi otomasyon üzerinden;
Fan çalışıyor mu? Fan arızalı mı? Basınç değeri nedir? Yangın modu aktif mi? Damper hangi konumda?
gibi sistem bilgileri takip edilebilir.

Kullanılan haberleşme protokolü ve entegrasyon yöntemi, mevcut bina otomasyon altyapısına ve proje şartnamesine göre belirlenir.

Devreye Alma ve Saha Testleri

Basınçlandırma sistemlerinde otomasyon yazılımının hazırlanması kadar, sistemin sahada doğru şekilde test edilmesi de önemlidir.

Devreye alma sırasında;
Fanların çalışma yönleri kontrol edilir. Basınç sensörlerinin ölçümleri doğrulanır. Damperlerin açma-kapama hareketleri test edilir. Yangın alarm sinyali kontrol edilir. Otomatik çalışma senaryosu denenir. Fan arıza geri bildirimleri test edilir. Basınç değerleri kontrol edilir. Manuel kumanda fonksiyonları denenir. Varsa BMS haberleşmesi test edilir. Yangın senaryosunun tüm ekipmanlarla birlikte çalışması doğrulanır.

Bu kontroller sayesinde sistemin yalnızca pano üzerinde değil, gerçek saha koşullarında da proje senaryosuna uygun çalışması sağlanır.

Merdiven ve Asansör Basınçlandırmada Komple Otomasyon Çözümü

Yeni bina projeleri, AVM'ler, hastaneler, oteller, iş merkezleri, rezidanslar ve yüksek yapılarda kullanılan basınçlandırma sistemleri için;

Pano İmalatı + PLC Yazılımı + Fan Kontrolü + Basınç Kontrolü + Yangın Alarm Entegrasyonu + BMS Haberleşmesi + Saha Devreye Alma
süreçlerini bir bütün olarak ele alıyoruz.

Mevcut sistemlerin yenilenmesi veya çalışmayan basınçlandırma otomasyonlarının revizyonu için de mevcut pano, fan ve saha ekipmanları incelenerek uygun otomasyon çözümü oluşturulabilir.

Projeniz İçin Basınçlandırma Otomasyonu

Merdiven ve asansör basınçlandırma sisteminiz için projeye özel pano imalatı, otomasyon yazılımı ve devreye alma hizmeti almak için proje bilgilerinizi paylaşabilirsiniz.

Sistemin fan kapasitesi, basınçlandırılacak alanlar, kat sayısı, yangın senaryosu ve mevcut otomasyon altyapısı değerlendirilerek uygun kontrol çözümü oluşturulur.